Joga wakacje

Jak odnaleźć wygodę w niewygodzie?

Często pojawiają się dylematy, jak zrelaksować się i wygodnie trwać w pozycji, która przynosi ból? Ból spełnia jednak bardzo ważną rolę w praktyce jogi, i paradoksalnie to dzięki niemu możemy świadomie odczuwać komfort w asanach. Jak twierdzi B.K.S. Iyengar:

„Ból spełnia rolę nauczyciela, gdyż życie przepełnione jest bólem. W samym zmaganiu się jest wiedza. Tylko wtedy gdy towarzyszy wam ból ujrzycie światło”.*

W praktyce jogi tak jak w codziennym życiu nie możemy uchronić się przed bólem. Choć wiąże się z cierpieniem, nie musi ono w cale przygnębiać. W asanach ból pozwala na postęp i rozwój umiejętności jogina. Mowa tu oczywiście o bólu konstruktywnym, który przejawia się w oporze ciała przy początkach praktyki. Stawiając pierwsze kroki w jodze, jeśli nie jest się wygimnastykowanym, trudno przebrnąć bez dyskomfortu. Mięśnie, które dotychczas były mało aktywne albo w ogóle zanikły, budzą się do działania, co rzadko przebywa bezboleśnie. Stopniowo pokonujemy jednak opory ciała i niewygodę zastępuje komfort. Ból odczuwany jest nie tylko z powodu barier jakie stwarza ciało. Napięcie zgromadzone w ciele i umyśle, którego się nie pozbyliśmy, ujawnia się właśnie pod postacią bólu. Właśnie dlatego tak istotną kwestią jest relaks. Odprężony organizm to także wolny od chaosu umysł, którego niezmącona stabilność chroni organizm przed psychicznym i fizycznym napięciem.

Stosunek do jogi i do życia powinien być jedną postawą – postawą otwartości wobec bólu, który zarówno w asanie jak i w codzienności jest nieunikniony. Nie uciekaj więc od niewygody podczas praktyki, tylko stawiaj jej czoła!

„Tak jak widzicie dobro w przyjemnościach, powinniście nauczyć się dostrzegać dobrodziejstwo w bólu. Nauczyć się znajdować wygodę nawet w niewygodzie.”*

Ból jest w gruncie rzeczy sprzymierzeńcem człowieka, jest sygnałem, że z ciałem lub duchem dzieje się coś niepokojącego. Bólu nie można unikać, ale nie można go również poszukiwać. Po prostu kiedy się pojawi, trzeba uważnie śledzić jego siłę i dociec źródła. Skupić uwagę na tej części ciała, w której ból się uaktywnił. Kiedy go zbagatelizujemy, myśląc, że jest tylko oznaką niesprawności, możemy zrobić sobie krzywdę. Jeżeli odczuwasz ból w czasie pozycji, oznacza to że źle ją wykonujesz. W prawidłowo ćwiczonej asanie nie ma miejsca na ból, a jeśli pojawia się u zaawansowanego adepta, trzeba poważnie zastanowić się nad jego powodem.

Aby odnaleźć wygodę w niewygodzie ciało i umysł muszą iść ze sobą ramię w ramię. Kiedy łączy je więź i współdziałają ze sobą, organizm jest zharmonizowany i stabilny. Ciało powinno podążać za intelektem, bo gdy ciało wyprzedza umysł, to nie nadąża on za zwinnością ruchów. Taki dysonans zakłóca równowagę i utrudnia postępy. Aby cieszyć się wygodą w asanie potrzebna jest nie tylko wytrzymałość ale także cierpliwość i dyscyplina. Wypoczynek i wygodę trzeba zatem uczciwie wypracować. Pierwszym krokiem jest oczywiście rozluźnienie podczas którego przeciążony mózg, przez rozluźnienie skroni i oczu, zostaje odstresowany. Od napięcia uwalniają się kolejno nerwy i włókna mięśniowe. Jest to najlepszy sposób aby nieznośny ból przerobić na „ból dający się tolerować.”*
Kiedy zaczynamy praktykę, doświadczamy bólu fizycznego i psychicznego. Musimy nauczyć się odróżniać „ból dobry” od złego, który działa destrukcyjnie na organizm. Jeśli tylko będziesz stopniowo i świadomie rozwijał swoją praktykę, z pewnością nie pomylisz bólu stwarzającego jedynie niewygodę z bólem będącym sygnalizującym poważne problemy.

* B.K.S. Iyengar, Joga światłem życia

Joga – wypoczynek w każdej pozycji.
Cd.

„Myśl lekko i czuj się lekko.” *

Abyśmy mogli w każdej asanie znajdować rozluźnienie i wypoczynek, ruchy ciała powinny być lekkie i płynne. Kiedy w jakiejś pozycji czujesz ciężar, oznacza to, że źle ją wykonujesz. Jak nauczyć się przenosić lekkość na całe ciało? Jest to nie lada wyzwanie zwłaszcza dla początkujących joginów, których organizm nie jest wystarczająco zrównoważony. Oto ciąg dalszy podpowiedzi, które mogą się przydać w drodze do harmonii

„Myśl do góry i pnij się w górę.” *

Kiedy wykonujesz asanę poza tym, że podnosisz ręce, staraj sie je wyciągnąć na zewnątrz. Kiedy trzymasz ręce nieruchomo, myśl o „wyciągnięciu inteligencji, sięgając jeszcze dalej od ciała” *

Miej pozytywny obraz siebie!

Pomyśl, że jesteś osobą pełną wdzięku i zagarniasz całą przestrzeń wokół siebie. Nie pozwól przytłamsić się wysiłkowi, który na początku może zdominować samopoczucie. Paradoksem byłoby ruch w jodze kojarzył ci się z cierpieniem czy bólem. Pamiętaj, że ruchy które wykonujesz odzwierciedlają ciebie i twoje wewnętrzne piękno.

Nie garb się!

Kiedy tracimy lekkość nasze ciało się kurczy. Pokurczone ciało jest z kolei powodem ociężałego umysłu, którego zdolność percepcji jest ograniczona. Aby nie dopuścić do zablokowania energii organizmu pilnuj aby pierś była zawsze wypięta.

Niech twoje ruchy nie będą sztywne!

W każdej praktyce pracuj nad wyzbyciem zbędnego napięcia. Mięśnie będą ruszać się lekko dopiero gdy siła napięcia przestanie je ograniczać. Nie jesteśmy w stanie wyeliminować napięcia definitywnie, ponieważ zagrażałoby to naszemu zdrowiu, które stałoby się wiotkie i słabe. Nie można usztywniać się w ruchu, ponieważ zagraża to równowadze.

Pracuj nad równowagą!

Na początek zdaj sobie sprawę, którą stronę swojego ciała faworyzujesz tzn. która jest bardziej aktywna. Szczególną uwagę zwracaj na stronę słabszą, aby jak najszybciej usprawnić ją do poziomu drugiej. Dysonans między stronami ciała bardzo utrudnia praktykę i hamuje jej efektywność. W każdej asanie pracuj ze wszystkimi partiami ciała, nie odpuszczaj tym bardziej opornym – nie zaniedbuj ich, nie skupiaj uwagi jedynie na częściach gibkich.

* B.K.S. Iyengar, Joga światłem życia

Joga – wypoczynek w każdej pozycji.
Część I

„We właściwie wykonanej pozycji, chociaż rozciągasz się do maksimum, zawsze następuje rozluźnienie. Ego jest bezlitosnym mistrzem wyznaczania zadań. Nie wie, że w asanie trzeba utrzymać równowagę między aktywnością i biernością.”
(B.K.S.Iyengar, Joga światłem życia)

Równowaga jest kluczową umiejętnością i jednocześnie celem osób ćwiczących jogę. Trzeba potrafić pogodzić ze sobą bierność z aktywnością. Jak wygląda to w praktyce? Utrzymanie biernego umysłu i aktywnych komórek ciała, bez skurczu mięśni – na tym polega istota równowagi w asanach. Łatwo zaobserwować to na samym sobie. Kiedy nadmiernie przeciążamy mięśnie zmożonym wysiłkiem, pod wpływem aktywnego rozciągania i ciężkiej pracy męczą się one, wówczas dochodzi do ich urazu.

„Gdy używasz siły, umysłowi brak równowagi”
(B.K.S.Iyengar)

Cóż zatem oznacza rozluźnienie? Jest to nic innego jak uwolnienie mięśni od zbędnego napięcia, co odpręża cały organizm. Jest to stan, w którym umysł pozostaje wyciszony, a ciało osiąga stabilność wewnętrzną. Jak doświadczyć tego błogiego spokoju, podczas tak intensywnej pracy z własnym ciałem, momentami przypominającej walkę z samym sobą? Czy można wyciszyć się pomimo bólu towarzyszącemu nauce asan? Oto kilka wskazówek, które być może pomogą ci się rozluźnić podczas wykonywania pozycji, uczynią ciało lżejszym a mięśnie uwolnią od sztywności:

• Asany rozpoczynaj od zrobienia wydechu.

Wdech jest napięciem, wydech jest uwolnieniem. (B.K.S. Iyengar)

• Wszystkie ruchy wykonuj z wydechem – oczyści to ciało z napięcia i stresu.

• Kiedy wejdziesz w asanę i będziesz chciał się bardziej rozciągnąć - zrób wydech i wyciągnij się ponownie.

• Zwolnij naprężenie mięśni i przenieś ciężar ciała na stawy i więzadła po wykonaniu docelowej pozycji (tak aby twoje ciało nie poruszało się nawet przy oddychaniu, abyś mógł tkwić stabilnie w pozycji).

• Skupiaj sie na rozluźnianiu i otwieraniu podczas rozciągania.

• Rozluźniaj szyję i głowę! Redukuje to napięcie w mózgu.

• Rozluźniaj gardło i język.

Jeżeli robiąc asanę lub pranajamę, masz napięte gardło, znaczy to, że wykonujesz je z pomocą egoistycznego mózgu, a nie ciała. (B.K.S. Iyengar)

• Nie zaciskaj zębów! Kontroluj swoje szczęki w ciągu dnia, a nie tylko podczas ćwiczeń.

• Podczas trwania pozycji zwracaj uwagę na oczy. Powinny być wyciszone i nieruchome – taki będzie wówczas także umysł.

Niech oczy twoje będą jak kwiaty, rozkwitające. Czucie jest patrzeniem, patrzenie jest czuciem. (B.K.S.Iyengar)